Kun je door een slaaptekort aankomen in gewicht?

Over dit onderwerp is veel te doen. Als je een jong gezin hebt, komen gebroken nachten vaak voor. Een kans op het ontwikkelen van een slaaptekort is dan aanwezig. Zeker als je weet dat een pasgeboren baby ervoor zorgt dat de ouders in totaal 400 tot 750 uur slaap missen. Dat is echt mega veel! Maar goed, vandaag ga ik je antwoord geven op bovenstaande vraag.

De biologische klok

Alles in ons leven is ingesteld op het 24-uursritme. Ons lichaam vertoont ditzelfde ritme. Uit onderzoeken is echter gebleken dat de meeste mensen een ritme hebben dat ongeveer 24,5 – 25,5 uur duurt. Door bijvoorbeeld de wisseling van licht en donker wordt dit ritme steeds weer aangepast naar 24 uur.

Onze biologische klok reageert op licht en donker, maar vanuit ons lichaam wordt er ook invloed uitgeoefend op de biologische klok. Hierbij kun je denken aan de groeihormonen en de lichaamstemperatuur. Wist je trouwens dat de biologische klok effect heeft op de waakzaamheid? Onder andere door deze invloed is je waakzaamheid tussen 9.00 en 12.00 uur het hoogst en het laagste tussen 15.00 en 03.00 uur.

Bij adolescenten loopt de biologische klok 2 uren achter

Slaapschuld

Slaapschuld is een mooi woord voor de behoefte aan slaap. Hoe actiever jij overdag bent, hoe meer slaapschuld je ‘s avonds hebt. Wanneer je een grote slaapschuld hebt opgebouwd, val je ‘s avonds gemakkelijker in slaap. Als je bijvoorbeeld de hele dag op de bank ligt te bingewatchen, verbrand je weinig energie en rust het lichaam uit. Dit kan als resultaat hebben dat je ‘s avonds met vierkante ogen klaarwakker in bed ligt. In mijn vakantie merk ik wel eens dat ik te weinig slaapschuld heb opgebouwd waardoor ik minder goed inslaap. Herken jij dit ook?

Onderzoeken

Er is ontzettend veel onderzoek gedaan naar de link tussen slaaptekort en overgewicht. Vaak wordt gesproken over een hormonale disbalans waardoor je overdag meer trek hebt. Er wordt dan vaak gedoeld op de hormonen leptine en gherline. Deze hormonen regelen namelijk het honger- en verzadigingsgevoel. Er is echter nog geen duidelijk verband gevonden tussen deze hormonen en slaaptekort.

Andersom; slaaptekort door overgewicht is een veel voorkomend probleem. 40% van de mensen met overgewicht hebben last van slaapapneu. Hierdoor rust het lichaam ‘s nachts meer uit. Volgende week vertel ik meer over slaapapneu.

Sneeuwbaleffect

Er is dus geen duidelijke verandering in het lichaam gevonden die door slaaptekort ontstaat. Fysiologisch is dit dus lastig vast te stellen, maar slaapschuld heeft wel effect.

Stel je voor; je bouwt overdag geen slaapschuld op doordat je lekker aan het nietsen bent. Vervolgens kan je die nacht moeilijk inslapen en wordt je de volgende ochtend zo min als pudding wakker. Je sleept jezelf uit bed en trekt de koelkast open. Je kan kiezen voor gemaksvoedsel (9 van 10 keer ongezond) of voor een maaltijd die je nog moet maken. Precies, je raadt het antwoord zelf al. Na het eten plof je weer op de bank omdat je zo moe bent. Ook nu bouw je geen slaapschuld op en deze cyclus herhaalt zich de volgende dag weer. Uiteindelijk zal dit ervoor zorgen dat je aankomt in gewicht. Een logisch gevolg toch?

Het antwoord op deze vraag ligt wellicht iets genuanceerder dan dat je van te voren had verwacht. Zijn er fysiologische verandering in het lichaam meetbaar? Nope. Heeft slaaptekort indirect effect op je gewicht? Jazeker!