Diabetes mellitus en suikerziekte

Ruim 1,2 miljoen Nederlanders hebben diabetes. Diabetes wordt veroorzaakt door een verminderde werking van de alvleesklier. Hierdoor wordt er minder insuline geproduceerd dan nodig is. Met voeding is veel winst te behalen.

Suikerklontjes en sleutel

Dit is de gemakkelijkste manier om diabetes uit te leggen. De alvleesklier produceert insuline. De insuline is in dit verhaal de sleutel. De suikerklontjes zijn de koolhydraten die jij hebt gegeten. De sleuteltjes insuline passen precies in het slot van de suikerklontjes. Op deze manier blijven de suikerklontjes niet in het lichaam rond zweven.

Glycemische Index

Glycemische Index (GI) geeft weer hoe snel jouw bloedsuiker reageert. Als je continu een hoge GI hebt, moet de alvleesklier continu insuline (sleuteltjes) produceren om het bloedsuiker naar beneden te krijgen. De alvleesklier raakt vermoeid en gaat steeds minder insuline produceren. Uiteindelijk is de bloedsuiker continu te hoog door het tekort aan insuline. Vanaf dat moment is er sprake van ‘Suikerziekte’, ofwel ‘Diabetes Mellitus’.

Koolhydraten: suikers en vezels

Het verband tussen deze stoffen is het effect op je bloedsuiker. De koolhydraten vormen de suikerklontjes zoals hierboven al genoemd. Koolhydraten worden daardoor als boosdoeners gezien bij de diabetes.

Er kan kortweg gezegd worden dat suiker zorgt voor een snelle stijging (hoge GI) en dat vezels zorgen voor een minder snelle stijging van het bloedsuiker.

  • Suikers zijn de snelle koolhydraten
  • Vezels zijn de langzame koolhydraten

Het is voor ieder persoon, met of zonder diabetes, belangrijk er voor te zorgen dat het bloedsuiker steeds langzaam stijgt. Dit betekent dat wij erop moeten letten dat we  niet te veel suiker eten. Uiteraard is het aan te bevelen om geen suiker in de koffie of thee te doen, maar er is meer winst te behalen.

In veel bewerkte producten, zoals sausmixen, koeken, chips, ontbijtgranen etc. wordt door de fabrikanten suiker toegevoegd. Dit gebeurt zonder dat wij het door hebben. Inmiddels wordt de consument ook steeds slimmer en gaat het etiket van het product lezen. Producten met suiker als ingrediënt worden vaker terug gezet in de schappen. De fabrikanten hebben als reactie hierop ‘schuilnamen’ voor suiker geïntroduceerd.

 

Suiker Kristalsuiker Rietsuiker
Invertsuiker Sacharose Stroop
Melksuiker Lactose Vruchtensuiker
Fructose Druivensuiker Dextrose
Moutsuiker Maltose Honing
Agavesiroop Maplesiroop isoglucose
Glucose-fructosestroop Glucosestroop Melasse
Vruchtensap Vruchtenconcentraat Trehalose
Galactose Rijststroop  

Tabel 1: Verschillende benamingen voor suiker

 

Vezels zitten gelukkig ook in heel veel producten. Hieronder een aantal voorbeelden van producten waar veel vezels in zitten

 

Volkoren brood Brinta Havermout
Groenten Fruit Zilvervliesrijst
Volkoren pasta Zoete aardappel Peulvruchten
Dadels Gedroogd fruit Roggebrood
Ongezoete muesli    

Tabel 2: Voorbeelden van vezelrijke producten

 

De trap

Iedereen die diabetes type 2 krijgt, gaat de trap bewandelen. De eerste stap is naar de diëtist, voldoende lichaamsbeweging en zorgen voor een gezond gewicht. Als de eerste tree niet meer voldoende is om het bloedsuiker te laten dalen, komt de medicatie om de hoek kijken. Er wordt bij de tweede tree gestart met pillen, bij de derde tree een combinatie van verschillende pillen.

Bij de vierde tree komt de insuline erbij, maar er wordt nog wel een combinatie met pillen gedaan. Meestal wordt op deze tree de insuline voor de nacht gebruikt. De laatste tree geeft het al weer, vanaf dan ben je geheel afhankelijk van de insuline. De patiënt moet nu meerdere keren per dag insuline spuiten.

Je kan een stapje omhoog doen op de trap, maar er kan ook een stapje terug worden gedaan. Dit kan bijvoorbeeld komen doordat het gewicht drastisch daalt of omdat er in één keer minder producten worden gegeten die een hoge GI veroorzaken.