Zorg dat je voldoende jodium binnenkrijgt bij een glutenvrij dieet

Sinds een aantal jaar zijn er steeds meer mensen glutenvrij gaan eten. De één gaat glutenvrij eten omdat hij/zij van mening is dat het gezonder is, terwijl de andere met coeliakie geen keus heeft. Iemand met coeliakie moet glutenvrij eten. Bij coeliakie kun je bijvoorbeeld niet kiezen voor een product dat laag is in gluten. Een klein spoor van gluten veroorzaakt al heftige klachten. Het eten moet echt glutenvrij zijn. Er is een speciaal logo dat alleen volledig glutenvrije producten mogen gebruiken. Er zijn veel alternatieven op glutenrijke producten, maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat de vervangers vaak veel suiker, zout, vet en weinig vezels bevatten. Een ander probleem is dat je bij een glutenvrij dieet te weinig jodium binnenkrijgt.

Glutenvrij dieet

Als je glutenvrij eet, eet je geen tarwe, rogge, gerst, spelt en kamut. Hierin zit namelijk van nature het gluteneiwit. Andere producten zoals bulghur, couscous, brood, pasta, koekjes, sauzen, bier, granenkoffie en bouillonblokjes bevatten ook gluten. Het is door deze beperkingen best lastig om alle voedingsstoffen binnen te krijgen, maar zeker niet onmogelijk.

Gelukkig zijn er heel veel alternatieven zodat glutenvrij eten zeker ook smaakvol kan zijn. Iedereen wil toch genieten van zijn boterhammetje met kaas? De afgelopen jaren zijn er veel producten op de markt gekomen om het de coeliakiepatiënt het leven gemakkelijker te maken. Er zijn verschillende producten zoals glutenvrije pasta en brood op de markt gekomen. Vooral bij de glutenvrije broden is de diversiteit groot. Op de website van Livaad vind je een lijst met allerlei glutenvrije producten.

Jodiumtekort

Eén van de grote kanshebbers op een te kort bij een glutenvrij dieet is jodium. Dit komt omdat er geen of weinig glutenvrij brood wordt gegeten, dat er gebruik wordt gemaakt van ongejodeerd glutenvrij brood en/of dat er geen gebruik wordt gemaakt van gejodeerd keukenzout (ook wel bakkerszout genoemd). Het advies is dan ook om goed te kijken op het etiket van het glutenvrije brood. Koop alleen glutenvrije broden waar gebruik is gemaakt van gejodeerd zout. Als je zelf brood maakt, voeg dan gejodeerd zout toe.

Is het erg om een jodium tekort te hebben? Ja! Jodium hebben we nodig voor de juiste werking van onze schildklier. Wanneer je 1 dag te weinig jodium binnenkrijgt, is dat geen probleem. In de schildklier is altijd een voorraadje aanwezig. Bij een chronisch te kort raakt die voorraad op en gaat onze schildklier trager werken en opzwellen. Het gevolg hiervan is bijvoorbeeld gewichtstoename, het vaak koud hebben, obstipatie en traagheid. Bij kinderen kan het leiden tot een groeiachterstand, verminderd leervermogen en dwerggroei.

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Naast het feit dat brood een belangrijke bron van jodium is, zijn er ook andere voedingsmiddelen waar jodium in zit. Vis is hiervan een voorbeeld, zowel witvis als vette zeevis bevatten jodium. Je kan ook kiezen om jodium uit zuivelproducten te halen, maar de hoeveelheid jodium hierin is wel lager dan in brood of vis. Om de aanbevolen 150 microgram jodium per dag binnen te krijgen moet je bijvoorbeeld 1 kilo kaas wegwerken. Wanneer je vis eet, hoeft dit maar 150 gram witvis te zijn.

Uiteraard kun je ook kiezen voor een jodiumpil, maar denk er wel aan dat je niet te veel jodium binnenkrijgt.  Als je meer dan de veilige maximale dagelijks hoeveelheid van 600 microgram binnenkrijgt, kun je ook vervelende bijwerkingen krijgen. Hierbij kun je denken aan slapeloosheid of nervositeit.

Samengevat

Wil je door je glutenvrije dieet geen jodiumtekort ontwikkelen, dan is het belangrijk om altijd brood te eten met gejodeerd zout, zuivel te gebruiken en regelmatig vis te eten.

 

Deze blog heb ik geschreven in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten