Werkt koffie laxerend?

 Dit is een vraagstuk waar veel mensen mee zitten. Is dit een mythe of is het echt zo? In een richtlijn van het ziekenhuis van Maastricht (UMC+) wordt aangegeven dat koffie prikkelend kan zijn voor je darmen. Als je last hebt van een koffie dus zorgen voor darmklachten zoals diarree of opgeblazen gevoel. Maar hoe kan dat?

Darmperistaltiek: kneden en voortduwen

Onze darm kent twee bewegingen; de segmenterende en massa-contracties. Dit kan je vertalen naar kneden (segmenterend) en voortduwen (massa-contracties). De knedende bewegingen gaan de hele dag door, terwijl de voortduwende beweging 3 tot 10 keer per dag plaatsvinden. Het is bekend dat  mensen met PDS meer last ervaren van deze bewegingen dan mensen zonder PDS. Dit komt doordat de darmprikkels bij mensen met PDS heftiger worden ervaren. De pijndrempel ligt lager.

Cafeïne en kneden

Koffie (en ook thee) bevat cafeïne. De cafeïne heeft effect op de massa-contracties. Uit onderzoek blijkt dat bij 29% van de mensen cafeïne de voortduwende bewegingen bevorderd. Je begrijpt dat er dan minder mogelijkheid is om te kneden. Tijdens het kneden wordt onder andere het vocht uit de ‘voedselbrij’ gehaald.

Robusta en arabica koffie

We kennen veel verschillende soort koffie; espresso, latte machiato, koffie verkeerd, filterkoffie etc etc. Hoe je de koffie ook zet, je kunt maar kiezen uit Robusta en Arabica. Naast het smaakverschil tussen deze beide koffiebonen, zit er ook een verschil in cafeïnegehalte. De Robusta koffieboon bevat meer cafeïne dan de Arabica.

Espresso versus koffie

Vaak wordt gedacht dat espresso meer cafeïne bevat dan koffie. Dit klopt maar deels. Per 100 ml bevat een espresso inderdaad meer cafeïne dan koffie, maar in de praktijk drink je geen 100 ml espresso. De espresso zit immers in een kleiner kopje dan de koffie. Espresso zit in een kopje van 30 ml en koffie is per kopje ongeveer 95 ml. Als je de espresso vergelijkt met koffie per eenheid dan bevat espresso juist minder cafeïne dan koffie.

Wat te doen?

Het is dus denkbaar dat jij meer last van je darmen hebt als je koffie drinkt. Als je wilt weten of koffie de boosdoener is, probeer dan eens een weekje de koffie te laten staan. Of kijk welke koffie je drinkt. Als je altijd Robusta koffie drinkt, probeer dan een Arabica. Misschien ben je dan ook verlost van je diarree en kan je je vertrouwde bakje koffie gewoon blijven drinken.

Voor deze blog heb ik gesproken met Peter van der Wal van Dutch Beans

Deze blog is in opdracht van de Nederlandse Vereniging van Diëtisten geschreven.